Σκαπανική

Σταυρόκομπος

Ο πιο κοινός κόμπος. Χρησιμοποιείται για να δεθούν δύο σχοινιά του ίδιου πάχους και υλικού. Ο πιο εύκολος τρόπος για να τον θυμάσαι είναι: αριστερό πάνω από δεξί και δεξί πάνω από αριστερό.

Ποδόδεσμος

Χρησιμοποιείται για να δεθούν δύο σχοινιά διαφορετικού πάχους και υλικού.

  1. Κάνετε ένα κυκλάκι με το χοντρό σχοινί.
  2. Περάστε από μέσα (από κάτω προς πάνω) το λεπτό σχοινί.
  3. Πάρτε το λεπτό σχοινί και κάντε ένα γύρο πίσω από το χοντρό επιστρέφοντας στο ίδιο σημείο που ξεκίνησε.
  4. Περάστε το λεπτό σχοινί κάτω από τον εαυτό του, αλλά χωρίς να μπει στον κύκλο που είχε βγει.
  5. Τραβήξτε τις δύο άκριες του ίδιου σχοινιού για να σφίξει.

Διπλός Ποδόδεσμος

Χρησιμοποιείται αντί του απλού ποδόδεσμου σε περίπτωση που η διαφορά πάχους των δύο σχοινιών είναι πολύ μεγάλη. Είναι ο ίδιος με τον απλό ποδόδεσμο που εξηγήσαμε πιο πάνω, με την διαφορά ότι το λεπτό σχοινί περνάει κάτω από τον εαυτό του και κάνει άλλο ένα ίδιο γύρο μετά.

Οχταράκι

Μαζί με τον ημίδεσμο, είναι τα πιο απλά είδη φιμώματος.  Το πλεονέκτημα που έχει το οχταράκι είναι ότι δύσκολα λύνεται.

  1. Σχηματίστε ένα κύκλο παίρνοντας τη μια πλευρά του σχοινιού πάνω απ’την άλλη.
  2. Πάρτε το σχοινί που είναι από πάνω, περάστε το πίσω από από το άλλο σχοινί.
  3. Φέρτε το πάλι μπροστά περνώντας μέσα στον κύκλο που σχηματίσατε στην αρχή.
  4. Για να σφίξετε τον κόμπο, τραβήξτε και τα δύο σχοινιά.

Καντηλίτσα

Είναι ο κόμπος που δημιουργεί μία θηλιά που δεν γλιστράει, σε όποιο σημείο του σχοινιού θέλουμε, ενώ παράλληλα μπορούμε να αυξομειώσουμε αυτή τη θηλιά όποτε χρειαστεί. Πρόκειται για έναν κόμπο με απεριόριστες εφαρμογές που λύνεται πολύ εύκολα όσο κι’ αν ενταθεί. Οι κυριότερες του χρήσεις είναι (1) για ανύψωση φορτίων, (2) ανύψωση ανθρώπων και (3) διασώσεις.

  1. Διπλώνουμε ην άκρη του σχοινιού σε σχήμα 6.
  2. Περνάμε την άλλη άκρη του σχοινιού μέσα από την κουλούρα του 6.
  3. Την φέρνουμε βόλτα γύρω από τα δεξιά προς τα αριστερά από την ουρά του 6.
  4. Την περνάμε πάλι μέσα από την κουλούρα του 6.
  5. Τραβάμε τα σχοινιά όπως φαίνεται στο σχήμα αφού κανονίσουμε το άνοιγμα της θηλιάς.

Διπλή Καντηλίτσα

Όπως και η απλή καντηλίτσα, είναι ο κόμπος που δημιουργεί μία θηλιά που δεν γλιστράει, σε όποιο σημείο του σχοινιού θέλουμε, ενώ παράλληλα μπορούμε να αυξομειώσουμε αυτή τη θηλιά όποτε χρειαστεί. Άλλος ένας κόμπος με απεριόριστες εφαρμογές (π.χ. σωστικός κόμπος) που λύνεται πολύ εύκολα όσο κι’ αν ενταθεί.

Ψαλιδιά

Κόμπος που χρησιμοποιείται για να στερεωθεί ένα κομμάτι σχοινί σε ξύλο (ο κόμπος που χρησιμοποιείται για την αρχή της σταυροειδής σύνδεσης).

Τρόπος Α

  1. Περάστε τη μια άκρη του σχοινιού κάτω από το ξύλο.
  2. Γυρίστε το μία φορά γύρω από το ξύλο.
  3. Πάρτε το άλλη μία φορά κάτω από το ξύλο.
  4. Όταν το φέρνετε ξανά πάνω, περάστε κάτω από το Χ που δημιουργείτε όταν γυρνάτε το σχοινί γύρω από το ξύλο.
  5. Σφίξτε τον κόμπο, τραβώντας τις δύο άκριες του σχοινιού.

Τρόπος Β

  1. Κάντε δύο κυκλάκια, με την ίδια φόρα (δηλ. αν την πρώτη φορά το κάνετε αριστερό χέρι πάνω από το δεξί, η δεύτερη πρέπει να είναι πάλι αριστερό πάνω από δεξί)
  2. Βάλτε το ένα κυκλάκι πάνω από το άλλο. Προσέξτε οι δύο άκρες του σχοινιού να είναι από μέσα.
  3. Βάλτε το ξύλο μέσα στους δύο κύκλους, και τραβήξτε τα σχοινιά να σφίξει ο κόμπος.

Ψαρόκομπος/ Ορμιόδεσμος

Είναι ο πιο σίγουρος κόμπος για να ενώσουμε δύο σχοινιά ή νήματα ακόμα κι’ αν γλιστράνε, γι’ αυτό τον χρησιμοποιούν οι ψαράδες για τις πετονιές τους. Λύνεται όμως πάρα πολύ δύσκολα και τις περισσότερες φορές καθόλου εάν ενταθεί.

  1. Κάνουμε ένα απλό κόμπο με την μια άκρη του σχοινιού, έχοντας περάσει το άλλο σχοινί μέσα.
  2. Επαναλαμβάνουμε το ίδιο με την άλλη άκρη.
  3. Τραβώντας τα σχοινιά (σχήμα 2) οι δύο κόμποι έρχονται δίπλα δίπλα.

Σφενδόνη

Η βασική της χρήση είναι για να κοντύνουμε προσωρινά ένα σχοινί ή για να αποφύγουμε το φθαρμένο μέρος ενός σχοινιού που δεν θέλουμε να κόψουμε (ή δεν προλαβαίνουμε να κόψουμε, να φιμώσουμε και να ενώσουμε!). Το φθαρμένο μέρος πρέπει να είναι στο μεσαίο τμήμα του διπλωμένου σχοινιού.

  1. Σχηματίζουμε με το σχοινί ένα σίγμα τελικό (ς).
  2. Παίρνοντας τις άκριες του σχοινιού, σχηματίζουμε δύο ημικύκλια.
  3. Προσέχοντας οι άκρες του σχοινιού να είναι στο εσωτερικό, περνούμε τις «γωνιές» του σίγμα στα ημικύκλια.
  4. Τραβώντας τα ίσια σχοινιά, θα σφίξουν τα ημικύκλια.

Μία από τις αποδείξεις πως η σφενδόνη είναι σωστή, είναι τα τρία σχοινιά στη μέση που είναι παράλληλα.

Σωστικός

Όπως και οι καντηλίτσες (μονή και διπλή) είναι κόμπος διασώσεως με τη διάφορα ότι το άτομο που ανασύρεται δεν έχει τις αισθήσεις του. Περνάμε τη μια θηλιά πίσω από τα γόνατά του και την άλλη γύρω από τις μασχάλες του. Με τη μια άκρη ανασύρουμε το άτομο που προσπαθούμε να διασώσουμε ενώ την άλλη άκρη κρατά κάποιος βοηθός μας και κανονίζει ώστε ο ανασυρόμενος να μη κτυπήσει σε βράχια, κλαδιά δένδρων, ή άλλα αντικείμενα που προεξέχουν. Οι δυο θηλιες μπορούν επίσης να προσδεθούν με ημίδεσμους στις χειρολαβές ενός φορείου σε περίπτωση που το άτομο που θέλομε να διασώσουμε πρέπει να μείνει ξαπλωμένο στο φορείο.

Φανάρι

Χρησιμοποιείται για πλέξιμο του σχοινιού στην άκρη σαν είδος φιμώματος ή σαν μόνιμος ακρόδεσμος.

Γάσσα

Για φίμωμα, σταθερή θηλιά.

  1. Ξεμπλέξτε το σχοινί αρκετά ώστε οι άκρες να είναι αρκετά μεγάλες για είστε σε θέση να μπει στο σχοινί τουλάχιστον τρεις φορές, συν λίγο περισσότερο. Το Α θα πάει στο πίσω μέρος του σχοινιού, το Β μπροστά, και το C θα είναι το πρώτο που θα περάσει κάτω από ένα από τα τρία νήματα. (σχήμα 1)
  2. Περάστε το Β κάτω από το νήμα που βρίσκεται τώρα πίσω από το C. (σχήμα 2)
  3. Πρώτα γυρνάτε το σχοινί ανάποδα, έτσι ώστε το C να είναι τώρα στο πίσω μέρος. Θα πρέπει να φαίνεται ένα μόνο σημείο που δεν έχει νήμα να βγαίνει. Εκεί είναι το σημείο στο οποίο πρέπει να μπει το Α, βάζοντάς το από τα δεξιά προς τα δεξιά, κάτω από το νήμα όπως δείχνει το σχήμα. (σχήμα 3)
  4. Αφού το κάθε νήμα μπει στη θέση του, τότε απλά το περνάτε πάνω από αυτό που είναι μπροστά του και κάτω από το επόμενο. (σχήμα 4)

Παρατηρήστε καλά το κινούμενο σχήμα που ακολουθεί.

Ματισιά

Ο καλύτερος τρόπος για να ενωθούν δύο σχοινιά στα δύο άκρα. Είναι ο πιο ασφαλής, πιο μόνιμος και πιο δυνατός τρόπος για να ενωθούν σχοινιά.

Η κατασκευή είναι η ίδια όπως και στη γάσσα. Η διαφορά είναι ότι πρέπει να γίνει και από τις δύο πλευρές.

Φίμωμα

Η παρεμπόδιση του σχοινιού από το να ξεμπλεκτεί, από ένα πιο λεπτό σπάγγο. Προσοχή το σχοινί με το οποίο θα γίνει το φίμωμα να είναι κατάλληλου πάχους για το σχοινί που θα φιμωθεί.

  1. Κάνοντας ένα κυκλάκι με το σπάγγο (ή όποιο άλλο σχοινί θα χρησιμοποιήσουμε για φίμωμα) όπως δείχνει το σχήμα 1, τοποθετούμε την κοντή πλευρά του σπάγγου αντίθετα από την άκρη, παράλληλα με το σχοινί.
  2. Με την άλλη άκρη του σπάγγου ξεκινούμε να κάνουμε κύκλους γύρω από το σχοινί και περνώντας πάνω από τον εαυτό του.
  3. Όταν φτάσουμε στο σημείο που θέλουμε να σταματήσουμε, περνούμε το σπάγγο που γύριζε μέσα από το κυκλάκι που κάναμε στην αρχή, και τραβούμε την κοντή πλευρά του σπάγγου που δεν μετακινήθηκε.

Σταυροειδής

Για να ενώσουμε δύο ξύλα σε σχήμα σταυρού.

  1. Φτιάχνουμε μία ψαλιδιά στο ξύλο που όταν «σηκωθεί» θα είναι από κάτω (βλέπε σχ. a). Αυτό γίνεται ώστε η ψαλιδιά να κρατήσει το βάρος του ξύλου.
  2. Tραβώντας το σχοινί και τυλίγοντάς το μαζί με το άλλο, περιστρέφουμε το σχοινί όπως φαίνεται στο σχήμα (σχ b). Προσοχή, όταν φτάσουμε στη ψαλιδιά το σχοινί να περάσει από μέσα, έτσι ώστε να μη σταυρώσουν τα σχοινιά. Το ίδιο και από πάνω: το σχοινί πρέπει να περάσει από την έξω πλευρά, παράλληλα με τον εαυτό του.
  3. Όταν έχουμε επαναλάβει τρεις φορές, το σχοινί, κάνει κύκλο (σχήμα c), προσέχοντας πάντα να μη σταυρώσει.
  4. Επαναλαμβάνουμε 3 φορές.
  5. Tελειώνουμε με ψαλιδιά στο αντίθετο ξύλο από αυτό που ξεκινήσαμε τη σύνδεση.

Ιαπωνική Σταυροειδής

Η ιαπωνική σταυροειδής σύνδεση η οποία επίσης χρησιμεύει για την κάθετη ένωση δύο δοκαριών (σε σχήμα σταυρού), δένεται με την παράλληλη χρήση και των δύο άκρων του σχοινιού.

  1. Μοιράζουμε το σχοινί μας στη μέση.
  2. Το περνούμε πίσω από το ένα δοκάρι.
  3. Πλέκουμε την σύνδεση με διαδοχικές πλέξεις και των δυο άκρων του σχοινιού γύρω από τα δοκάρια, όπως φαίνεται στο σχήμα.
  4. Ύστερα από τρεις μέχρι πέντε διαδοχικές πλέξεις σφίγγουμε τη σύνδεση με τρεις-τέσσερις ενδιάμεσες πλέξεις.
  5. Τελειώνουμε με σταυρόκομπο.

Όπως και σε κάθε άλλη σύνδεση προσοχή να μην σταυρώνουν τα σχοινιά.

Διαγώνιος

Η διαγώνιος σύνδεση, χρησιμεύει για την ένωση δύο ξύλων διαγώνια σε σχήμα «Χ».

  1. Αρχίζουμε τη σύνδεση με ξυλόδεσμο ο οποίος δένεται ακριβώς στη μέση του «Χ» και συμπεριλαμβάνει και τα δύο ξύλα.
  2. Πλέκουμε τρεις μέχρι πέντε στροφές κάθετες προς τον ξυλόδεσμο μας.
  3. Τρεις μέχρι πέντε στροφές παράλληλες προς αυτόν (ή κάθετες προς τις πρώτες πλέξεις).
  4. Σφίγγουμε την σύνδεση μας με τρεις-τέσσερις ενδιάμεσες πλέξεις.
  5. Τελειώνουμε με ψαλιδιά σε ένα από τα δύο δοκάρια.

Ψαλίδα

Η ψαλίδα χρησιμεύει όπως και η διαγώνια σύνδεση για την ένωση δυο ξύλων διαγώνια σε σχήμα «Χ». Η ψαλίδα είναι πιο εύκολη και πιο γρήγορη σύνδεση από τη διαγώνιο, μπορεί όμως να μην είναι τόσο στερεή.

  1. Αρχίζουμε με ψαλιδιά σε ένα από τα δυο δοκάρια.
  2. Κάνουμε πέντε με οκτώ στροφές γύρω από τα δύο ξύλα που θα ενώσουμε.
  3. Σφίγγουμε τη σύνδεση μας με τρεις ενδιάμεσες πλέξεις.
  4. Τελειώνoυμε με ψαλιδιά, στο άλλο ξύλο από αυτό που κάναμε την αρχική ψαλιδιά.

Παράλληλη

Παράλληλη ένωση δύο δοκών έτσι που να επεκτείνουμε το μήκος των δοκών που έχουμε στη διάθεσή μας. Συνήθως, για να πετύχουμε καλύτερο αποτέλεσμα, δένουμε δύο ή τρεις παράλληλες συνδέσεις, τη μια δίπλα από την άλλη για στερεότητα και σταθερότητα της ένωσης που κάνουμε.

  1. Αρχίζουμε με θηλιά και πλέξιμο του σχοινιού για τη δημιουργία της βάσης της σύνδεσης.
  2. Συνεχίζουμε με συνεχείς διαδοχικές περιστροφικές πλέξεις γύρω από τα δύο ξύλα.
  3. Στο τέλος περνούμε το σχοινί από πίσω προς τα μπρος στη θηλιά που κάναμε στην αρχή της σύνδεσης, κρύβοντας την μέσα στις πλέξεις του σχοινιού.
  4. Σφίγγουμε τη σύνδεσή μας με τρεις ενδιάμεσες πλέξεις.
  5. Τελειώνουμε με σταυρόκομπο.

Τριπόδι

Η σύνδεση αυτή χρησιμεύει στο δέσιμο τριών ή τεσσάρων δοκαριών στην κορυφή τους έτσι που με το άνοιγμά τους να δημιουργούν ένα τριπόδι ή τετραπόδι. Είναι πολύ χρήσιμη σύνδεση και σφίγγει με το άνοιγμα των σκελών (ποδιών).

  1. Τοποθετούμε πλαγιαστά στο έδαφος και παράλληλα τα δοκάρια που θέλουμε να ενώσουμε.
  2. Αρχίζουμε τη σύνδεση μας με ψαλιδιά σε ένα από τα ακρινά ξύλα.
  3. Πλέκουμε το σχοινί μας διαδοχικά πάνω και κάτω από ξύλο σε τέσσερις μέχρι έξι πλέξεις.
  4. Στη συνέχεια σφίγγουμε τη σύνδεση μας με ενδιάμεσες πλέξεις μεταξύ όλων των εφαπτόμενων ξύλων.
  5. Τελειώνουμε με ψαλιδιά στο αντίθετο άκρο από αυτό που αρχίσαμε την σύνδεση μας.
  6. Στήνουμε το τριπόδι μας και ανοίγουμε προσεχτικά τα σκέλη του.

Πλαίσια Γεφυροποιΐας

Τα πλαίσια γεφυροποιίας χρησιμοποιούνται σε διάφορους συνδυασμούς για το στήσιμο μικρών και μεγάλων κατασκευών. Συνήθως (χωρίς να είναι κανόνας) μία κατασκευή αποτελείται από όμοια πλαίσια.

Πηγή: 71ο Σύστημα Προσκόπων Καϊμακλίου, Σώμα Προσκόπων Κύπρου

Τελευταία πρόσβαση: Οκτώβριος 2015